محمد حسن خان اعتماد السلطنه

642

چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )

بندر كشيد . ازاين‌رو برادر ناظم الملك و ياران او از عهدهء فتح شهر برنيامدند . اين اخبار توسط چارپار انگليس به طهران رسيد و از طرف دولت دستور داده شد كه متعرض شيخ و بوشهر نشوند و شيخ در بوشهر حاكم بالاستقلال شد . چون فيروز ميرزاى نصرت الدوله به فارس رفت شيخ را به شيراز خواست و او را به طهران فرستاد و اندكى بعد در سال 1270 درگذشت ( فارسنامهء ناصرى ، ج 1 ص 304 و ج 2 ص 204 ) . فتنهء شيخ حسين خان در بوشهر ( ص 64 - ص 39 چاپ اول ) پسر شيخ نصر خان اول و برادر شيخ عبد الرسول خان كه در زمان حيات شيخ راتق و فاتق امور ديوانى بوشهر بود و اولادى هم از او نماند ( فارسنامه ، ج 2 ص 204 ) . چون فيروز ميرزا نصرت الدوله حكومت بوشهر را از شيخ نصر خان دوم گرفت و به ميرزا حسنعلى خان پسر حاجى ميرزا على اكبر قوام الملك داد و او را « دريابيگى » ملقب نمود شيخ حسين خان كه نايب الحكومهء بوشهر بود به فكر مخالفت و مقاومت افتاد . نصرت الدوله مصطفى قلى خان قراگوزلوى اعتماد السلطنهء بعدى را به دفع او فرستاد . مصطفى قلى خان به مردم اخطار كرد كه يا از بوشهر بيرون روند و يا مسئوليت زيان و اتلاف مال و جان خود را بپذيرند . وجوه شهر به نزد شيخ حسين خان رفتند و چون او نگرانى آنها را ديد از جنگ منصرف شد . گمركچيان را خواسته هرچه وجوه گمركى بود از آنها گرفته به بصره رفت و قواى دولتى بوشهر را اشغال نمود ( فارسنامه ، ج 1 ص 306 ) و با رفتن او حكومت بوشهر از دودمان مشايخ بيرون رفت . اعتماد السلطنه ، مصطفى قلى خان قراگوزلو ( ص 64 - ص 39 چاپ اول ) از سران لشكرى ناصر الدين شاه كه در بسيارى از جنگهاى داخلى شركت داشته است . در 1266 به دفع سيد يحيى كشفى به نيريز مأمور شد و او را و اتباعش را شكست داد . آنگاه به گرفتن بندرعباس مأموريت يافت و در اين كار هم توفيق حاصل كرد . در 1293 رئيس نظام خراسان بود و جنگهائى چند با تركمانان متجاوز به حدود خراسان نمود . در 1297 رئيس قشون آذربايجان بود و چون فتنهء شيخ عبيد الله آغاز شد او نيز در دفع وى شركت كرد و در شوال سال 1298 قمرى در اورميه به بيمارى حصبه درگذشت . لقب وى اعتماد السلطنه بوده است كه پس از حاج على خان مراغه‌اى حاجب الدوله